Growing Green Cities

Het concept van een groene stad gaat al lang niet meer alleen over de omvang en kwaliteit van openbaar en particulier groen binnen de bebouwde kom. Om in deze tijd een groene stad te kunnen zijn moet het in meerdere opzichten een duurzame agenda hebben waarin de volgende vragen worden beantwoord: hoe gaan we om met klimaatverandering, met energievoorziening, met de verdeling van de schaarse ruimte, met het leefklimaat voor mens en dier?

5759024404_066964fd57_o

Er zijn steden die deze vraagstukken integraal oppakken en een toekomstvisie hebben opgesteld waar ik best wel blij van word. Almere is zo’n stad. Nog maar zo’n 40 jaar geleden uit de grond gestampt, midden in het nieuwe, vlakke land. De opzet was toen al vooruitstrevend, want stad en land werden nadrukkelijk met elkaar verbonden: voordat Almere werd gebouwd was er al een landschappelijk ‘raamwerk’ aangelegd. De stad werd ontworpen als een tuinstad met verschillende stadsdelen met daartussen groengebieden. Deze groengebieden, samen met het landschappelijke raamwerk maken dat Almere al een groene stad is (in de ouderwetse zin van het woord). Het kaartje laat dit goed zien.

almere
(screenshot google maps)

In 2022, dus over 4 jaar, wordt in de stad de wereld tuinbouw-expo Floriade gehouden. Op zichzelf een geldverslindend evenement, waarvan gemeentebesturen die het eerder hebben georganiseerd wel eens slapeloze nachten zullen hebben gehad. Almere pakt het anders aan en verweeft het evenement in haar stadsontwikkeling. De Floriade vormt weliswaar een hoogtepunt in deze ontwikkeling maar geen eindpunt. Hiertoe heeft het een aantal jaar geleden het concept van Growing Green Cities omarmd, waarin de ambities van de Nederlandse tuinbouwsector – growing green – en die van Almere –green city – met elkaar zijn verbonden. Je kunt daar gemakkelijk cynisch over doen (iets met een gelikte marketingstrategie) maar ik vind het een mooie vondst.

De gemeente heeft het gerenommeerde Amerikaanse architectenbureau William McDonough + Partners een rapport laten opstellen waarin de richtlijnen en handreikingen voor Growing Green Cities voor de stad Almere staan. Het rapport borduurt voort op een eerder opgesteld manifest voor duurzame ontwikkeling met stedenbouwkundige richtlijnen voor de toekomstige groei van Almere. Meer weten?  Lees het rapport Growing Green Cities>>

Inmiddels zijn de niet zo toegankelijke rapporten door communicatiespecialisten tot hapklare brokken verwerkt, om zo het concept van Growing Green Cities Almere breed toegankelijk te maken. Eea leidt tot ronkende teksten als:

Met Growing Green Cities draagt Almere bij aan oplossingen voor vraagstukken rondom voeding, de groene omgeving, energieproductie en gezondheid. Internationaal, als we in gesprek zijn met andere steden, praten we over Feeding, Greening, Energizing and ‘Healthying’ the City.

Growing Green Cities gaat dus over meer dan alleen het groen. Het gaat om het groeien naar een groene, gezonde stad met ruimte voor nieuwe en innovatieve ideeën en kansen voor iedereen. Samen maken we de stad!

(bron https://floriade.almere.nl/growing-green-cities/)

De lezer wordt ‘voor meer informatie’ geleid naar de website www.growinggreencities.nl  Daar blijft het echter bij citaten en zeer korte teksten en vooral veel plaatjes. Ik ben weinig wijzer geworden over het concept zelf. De versimpeling is iets te ver doorgeslagen. Dat is nog wel een punt van aandacht.

Hoe het ook zij, Almere kan samen met haar burgers gaan bouwen aan een waarlijk groene, in meerdere opzichten toekomstbestendige stad met een hopelijk florerende Floriade in 2022. Ik zal de expo zeker gaan bezoeken!

Omdat mijn missie zich richt op het ‘letterlijke groen’ in de stad viel mijn oog op onderstaande passage in het rapport Growing Green Cities (zeer vrij vertaald):

‘Mensen hebben een aangeboren behoefte aan een groene omgeving. Studies hebben aangetoond dat groen [de natuur]  de gezondheid en productiviteit van kantoorpersoneel verhoogt, dat het het herstel van patiënten versnelt en hun pijn vermindert, dat het stress verlaagt en  cognitieve niveaus verhoogt. De verbinding tussen de natuur en de mens is niet alleen psychologisch; we vertrouwen op de overvloed van de natuur voor ons bestaan. Schone lucht, schoon water en vruchtbare aarde voeden onze gemeenschappen en leveren de bouwstenen, zowel letterlijk als figuurlijk, voor hun groei.

Zelfs de meest stedelijke omgevingen ervaren de hitte van de zon, de verandering van de seizoenen en de cycli van de natuur. Bewustmaking van deze onderlinge verbondenheid bevordert de verantwoordelijkheid en het respect voor de natuur.’

Mooier had ik het niet kunnen zeggen.

 

5 mooiste wilgen voor in de tuin

Wilgen horen bij ons land en zeker bij het polderlandschap. Het zijn prachtige bomen en echte ‘overlevers’: ze behoren tot de oorspronkelijke beplanting in de lage delen van Nederland die – voor de ontginning – geregeld onder water stonden. Ze kunnen dus goed tegen natte voeten en hebben een enorm regeneratievermogen. De soorten verschillen onderling maar in het voorjaar zijn er de wilgenkatjes die graag door bijen en hommels worden bezocht.

Ook voor de mens is de wilg lange tijd een belangrijke boom geweest. Het hout werd gebruikt voor de productie van klompen en de buigzame takken waren geschikt  voor vlechtwerk zoals manden, kisten, eendenkooien en erfafscheidingen. Er zijn veel soorten wilgen, kijk maar op deze informatieve site: de wilgenzoeker.
Niet alle wilgen zijn even geschikt voor toepassing in een gemiddelde stadstuin, omdat ze erg groot kunnen worden.

Gelukkig zijn er ook kleinere soorten die je prima in een kleinere tuin kunt toepassen. Wilgen verdragen een flinke snoeibeurt goed en ze houden allemaal van een normale tot vochtige bodem. Ik heb de 5 mooiste op een rijtje gezet:

20180225_0946441, nieuw en met stip: Salix gracilistyla ‘Mount Aso’
Ik zag deze wilg op Tuinidee van afgelopen februari. Aan de kale takken zaten prachtige, grote roze katjes. Mooi! Salix gracilistyla ‘Mount Aso’ komt uit Japan en wordt maximaal 3 meter hoog. Hij kan vrij breed worden maar verdraagt het goed om gesnoeid te worden. Ik zag op internet dat de Mount Aso ook op stam wordt aangeboden. Zeer geschikt voor de kleinere tuin. Het blad van deze wilg is al net zo mooi als de katjes. Eerst heeft het een rozige gloed, vervolgens vrij donkergroen met opvallende nerven. De onderkant van het blad voelt zacht aan en is blauwgroen van kleur. De struik is goed winterhard. Ik vind het een aanwinst in het tuinplanten sortiment.

salix-udensis-sekka.png2: Salix udensis ‘Sekka’ – Bandwilg
De Bandwilg komt oorspronkelijk uit Azië. De opvallende glanzend bruinrode takken zijn plat/bandvormig en gedraaid. Er decoratief! De bladeren zijn grijsgroen tot groen en langwerpig (6-10 cm). De katjes zijn crème tot geel en komen vroeg in het voorjaar tevoorschijn. Ze zijn zeer rijk aan pollen, aantrekkelijk voor bijen en hommels. De struik wordt maximaal 6 meter hoog, verdraagt snoeien goed en is winterhard. (foto ebay.com)

Salix-caprea-Pendula-blossom3. Salix caprea ‘Kilmarnock’ – kleine treurwaterwilg
Dit boompje wordt geënt op stam geleverd en is verkrijgbaar in allerlei hoogtes; van 20 cm tot 200 meter. Zeer geschikt voor de kleinere tuin. De treurwaterwilg is winterhard en heeft roodachtige takken die sierlijk hangen. Ook sierwaarde in de winter dus. In februari komen er grote, zilverwitte katjes aan de boom, en in maart en april verschijnen de gele meeldraden. Het blad is vrij groot en heeft een opvallende middengroene kleur.

Salix_integra_Hakuro-nishiki_2015-06-16_0014. Salix integra ‘Hakuro-nishiki’ – Bonte Japanse wilg/Geoorde wilg
Deze wilg is een bontbladige variëteit waarvan de jonge scheuten een rozige tint hebben. Het bolvormig groeiend boompje wordt op stam geleverd. De hoogte van de stam waarop hij geënt is weer verschillend. Winterhard. Het is een snelle groeier, die jaarlijks teruggesnoeid kan worden. De bladeren zijn lichtgroen met een zilveren waas. De katjes in het voorjaar zijn eerst groen en verkleuren dan naar  roze/rood. Hoe mooi is dat!

salix-Boydii'5. Salix ‘Boydii’ – Dwergwilg
Heb je een (hele)  kleine tuin, patio of balkon? Dan is de Dwergwilg een bijzondere aanvulling! De kleine ronde bladeren zijn zilvergrijs, wollig en worden in het voorjaar voorafgegaan door gele katjes. Dit heestertje is een opvallende verschijning en wordt maximaal 50 cm hoog. Is zeer winterhard en doet niet moeilijk over zijn standplaats. Past heel goed in een rotstuin. Kortom, weer eens iets anders dan een azalea op het balkon! (foto’s tuinadvies.nl/foto Jan Tholhuijsen)

Arme grond en inspiratie

Afgelopen week heb ik als groenvrijwilliger twee dagen op Tuinidee 2017 ‘gestaan’ in het Tuinatelier. Misschien wel 1 van de drukst bezochte stands van de beurs: bezoekers konden er terecht voor een kort consult van een tuinontwerper, voor informatie en advies over beplanting,  plantenziektes en snoeiwerk.  Ook kon men een grondmonster laten nemen. Lees verder

Filmische parken en tuinen

De meeste openbare parken en tuinen zijn bij het  grote publiek onbekend.  Maar een aantal is wereldberoemd, mede omdat ze in films voorkomen die ‘iedereen’ heeft gezien. En natuurlijk ook omdat ze prachtig, indrukwekkend en geweldig zijn! Lees verder

‘Soft Landing’

Lees het prachtige verhaal over de herinrichting van het wetland park ‘1st Lt. Arthur E. Farnham Jr. and SSgt. Thomas M. Connolly Jr. Memorial Park’ ten zuidwesten van Boston, VS. Lees verder

Frederick Law Olmsted

Tijdens een bezoek aan Biltmore Estate in Ashville, North Carolina VS, zag ik in een van de ruimtes een schilderij van Frederick Law Olmsted hangen uit 1895. De tuinen rondom het landhuis, dat tussen 1889 en 1895 is gebouwd onder toezicht van George Vanderbilt, zijn door Olmsted ontworpen. Lees verder

Humor in de openbare ruimte

wasknijper-620x467Laatst bedacht ik me hoe serieus het begrip ‘groene openbare ruimte’ wordt benaderd. Het gaat altijd over zaken als de economische, ecologische, sociale en gezondheidswaarde, over het ontwerp, de inrichting, over innovatie of over onderhoud en de bezuinigingen erop. Lees verder

5 favoriete NL parken/pleinen

het park rotterdamDe Amerikaanse organisatie Project for Public Spaces (PPS) heeft onlangs in de blog More Great Public Spaces: Nominate Your Favorite Plazas and Parks lezers opgeroepen foto’s in te zenden van favoriete parken en pleinen. Het mogen plekken zijn van over de hele wereld. Lees verder

Bruisende parken

Vroesenpark RotterdamVandaag in NRC Handelsblad een aanstekelijk artikel over het Vroesenpark in Rotterdam. Gelegen in de 30-jaren wijk Blijdorp is dit eens wat slaperige buurtpark in een paar jaar veranderd in een bruisende ontmoetingsplek voor heel Rotterdam. Lees verder